Renovatielening: welke lening past bij je verbouwing?

Financiële instellingen bieden vaak renovatieleningen aan: een krediet om werken aan je woning te betalen. Juridisch valt zo'n krediet onder een van twee regelingen, legt de FOD Economie uit:

• Een hypothecair krediet. Een krediet voor een verbouwing is een hypothecair krediet, tenzij er geen hypothecaire zekerheid op je woning wordt gevestigd. Je woning dient als onderpand: kan je niet terugbetalen zoals afgesproken, dan mag de kredietgever ze via een gerechtelijke procedure laten verkopen.
• Een consumentenkrediet. Een renovatie zonder hypothecaire zekerheid valt onder het consumentenkrediet. Een vorm daarvan is de lening op afbetaling: een lening met een vaste looptijd en een vast maandbedrag, waarvan de einddatum op voorhand vastligt.

Daarnaast bestaan er leningen van de overheid, met voorwaarden die van je inkomen en je woning afhangen. Een daarvan is Mijn VerbouwLening. Sommige instellingen bieden ook groene leningen aan om duurzame projecten te stimuleren. Vlaanderen.be raadt aan om je telkens te informeren naar de criteria en de gevolgen.

Manieren om een renovatie te financieren, volgens vlaanderen.be en de FOD Economie

Vorm	Wat het is	Waar je op let
Mijn VerbouwLening	Lening van de Vlaamse overheid van 4.000 tot 60.000 euro, over maximaal 25 jaar	Enkel voor bepaalde doelgroepen; aanvragen voor de werken, met offertes
Lening op afbetaling bij een financiële instelling	Consumentenkrediet met vaste looptijd en vaste maandelijkse aflossingen, zonder hypotheek	Vergelijk op het JKP; 14 dagen bedenktijd
Hypothecair krediet voor de verbouwing	Lening met je woning als onderpand	Lange looptijd; naast de rente ook kosten
Wederopname in je lopende hypotheeklening	Een nieuw krediet dat je bestaande hypotheek hergebruikt, zonder notaris- of hypotheekkosten	Vooral als je al een flink deel van het kapitaal afloste of het einde in zicht is; informeer je vooraf over de gevolgen
Herziening van je hypotheeklening	Je lening herzien bij je eigen bank of een andere instelling, bijvoorbeeld als de rente daalt	Volgens vlaanderen.be door de kosten pas de moeite vanaf 1% rentewinst
Langere looptijd van je hypotheek	Een lager maandbedrag, zodat er ruimte vrijkomt voor een renovatielening	Je lost langer af
Vlaamse woonlening	Voordelig woonkrediet van het Vlaams Woningfonds of een kredietverlenende woonmaatschappij, ook voor werken	Voor een bescheiden inkomen, met voorwaarden over inkomen, eigendom en verkoopwaarde
Voorschot op je aanvullend pensioen	Een bedrag van je bank of verzekeraar op basis van je aanvullend pensioen	Niet elk contract laat het toe; vraag de voorwaarden na bij een notaris en informeer je vooraf over de gevolgen voor de latere uitbetaling van je aanvullend pensioen

Twee Vlaamse leningen zijn uitdovend. Het renovatiekrediet met rentesubsidie bestond enkel voor wie in de periode 2021 tot en met 2024 een woning met label E of F kocht; voor aankopen vanaf 1 januari 2025 is het stopgezet. De renteloze Energielening+ geldt enkel nog voor erfenissen en schenkingen tussen 1 januari 2021 en 31 augustus 2022.

Voor eigenaar-bewoners uit inkomenscategorie 2, 3 en 4 is Mijn VerbouwLening de lening van de Vlaamse overheid. Voor aanvragen in 2026 is de rentevoet 0% voor categorie 4, 0,5% voor categorie 3 en 1,5% voor categorie 2, en het Energiehuis rekent geen dossierkosten aan. Een alleenstaande komt in aanmerking met een inkomen tot 55.020 euro. Voor een alleenstaande met één persoon ten laste of een koppel zonder persoon ten laste is de grens 78.610 euro, plus 4.420 euro per extra persoon ten laste. Je komt niet in aanmerking als je een andere woning of bouwgrond in volledige volle eigendom hebt. Kocht je tussen 1 januari 2023 en 31 december 2024 een woning of appartement met EPC-label E of F, dan kan je voor die woning 10 jaar lang geen Mijn VerbouwLening krijgen. Voor wie toen geen renovatiekrediet met rentesubsidie afsloot, wordt verwacht dat dit vanaf 2027 verandert.

Drie verschillen met een lening bij een financiële instelling:

• je vraagt de lening aan met offertes, voor de werken starten; facturen van voor je aanvraag tellen niet mee;
• je kan ze enkel gebruiken voor de werken die de regeling toelaat, zoals isolatie, ramen, een warmtepomp of zonnepanelen, en niet voor binnenrenovatie of sanitaire toestellen;
• krijg je Mijn VerbouwPremie voor dezelfde werken, dan gaat die premie naar de vervroegde terugbetaling.

Mijn VerbouwLening kan samen met een lopende hypothecaire lening, als het Energiehuis vaststelt dat je voldoende terugbetalingscapaciteit overhoudt. Met een renovatiekrediet met rentesubsidie kan ze niet samen.

Begin bij wat je moet financieren, niet bij de lening. Een premie krijg je pas na de werken: Mijn VerbouwPremie vraag je aan na de eindfactuur en de uitbetaling volgt binnen 12 maanden. Je moet de werken dus eerst zelf betalen of lenen. Hoeveel premie je kan verwachten, zie je in het overzicht van renovatiepremies. Reken niet op de EPC-labelpremie: die is stopgezet, op één uitzondering na.

1. Raam het bedrag. Maak een raming met de budgetplanner en vraag offertes. Het bedrag van je offertes bepaalt hoeveel je moet lenen.
2. Kijk eerst of je recht hebt op Mijn VerbouwLening. Val je in inkomenscategorie 2, 3 of 4, vergelijk dan de rente van de overheidslening met wat een financiële instelling vraagt.
3. Bekijk je lopende woonkrediet. Heb je al een hypotheeklening, dan zijn een wederopname, een herziening of een langere looptijd mogelijke wegen. Vraag naar alle kosten.
4. Vergelijk op het JKP. Het jaarlijkse kostenpercentage bevat naast de debetrente ook dossierkosten, beheerkosten en de kosten van verplichte verzekeringen. Zo vergelijk je kredieten van een ander bedrag of een andere duur.

Vlaanderen.be biedt met de Kredietzoeker een overzicht van de leningen in Vlaanderen waarmee je een renovatie kan financieren. Woningpas, het digitale paspoort van je woning, toont welke renovaties nog nodig zijn en welke premies en leningen je daarvoor kan aanvragen. Heb je een hypothecaire lening om te bouwen, kopen of renoveren, dan kom je misschien in aanmerking voor de gratis verzekering gewaarborgd wonen.

• Wat zit er in het JKP? Debetrente, dossierkosten, beheerkosten en de kosten van verplichte verzekeringen. Je mag altijd zelf kiezen bij wie je een verplichte verzekering sluit. Niet in het JKP zitten onder meer de kosten van niet-verplichte verzekeringen, kosten bij wanbetaling en de wederbeleggingsvergoeding bij vervroegde terugbetaling. De kosten mogen de wettelijke maximumtarieven niet overschrijden.
• Bedenktijd. Je hebt 14 dagen om zonder reden van het krediet af te zien, vanaf de dag dat de overeenkomst gesloten is, of vanaf de dag dat je ze ontvangt als dat later is. Je laat dat binnen die termijn weten met een aangetekende brief, of op de manier die je overeenkomst toelaat.
• Vervroegd terugbetalen consumentenkrediet. Dat mag op elk moment, volledig of gedeeltelijk. Voor contracten sinds 1 december 2010 mag de kredietgever een wederbeleggingsvergoeding vragen van maximaal 1% van het vervroegd afgeloste kapitaal, of 0,5% als het contract nog minder dan een jaar loopt. De vergoeding is nooit hoger dan de rente die je zou betalen als je niet vervroegd terugbetaalde. Betaal je vervroegd terug in een periode met een veranderlijke debetrentevoet, dan mag de kredietgever geen vergoeding vragen. Verwittig je de kredietgever niet, dan mag hij nog 10 dagen rente aanrekenen.

Voor hypothecaire leningen die je sinds 1 januari 2020 aangaat, bestaat in Vlaanderen geen belastingvermindering meer via de woonbonus. Wil je de fiscale gevolgen van je eigen lening kennen, vraag het dan na bij je kredietgever of de FOD Financiën.